Tomcattter
04-07-2006, 22:12
تاريخ انتشار: 4/9/82
1- توانمنديها و قابليتهاي كشور در تعمير و نگهداري هواپيما
1-1- هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران:
هما از سابقهاي طولاني در تعمير و نگهداري برخوردار است و توانسته است هواپيماهاي بوئينگ 727 و 737 و فوكر 100 را تعميرات اساسي نمايد. گفته ميشود هم اکنون انجام تعميرات سنگين بدنه در هما نهادينه شده است. اين شرکت، در سال گذشته اقدام به تعمير اساسي دو فروند هواپيماي ايرباس كه از هر حيث قابل توجه و موجب افتخار است..ACASIITest Flight)، نشان از کيفيت بالا در تعميرات انجام گرفته ميباشد. اين درحالي است که کل هزينة ارزي اين تعمير کمتر از 500 هزار دلار ميباشد. دستورالعملهاي تعميراتي اين هواپيما نيز براي اولين بار، بجاي خريد از کشور، توسط بخش مهندسي واحد اساسي هما نوشته و تهيه گرديد که از اين بابت نيز حدود يکصدو پنجاه هزار دلار صرفهجويي ارزي نصيب شرکت و کشور گرديده است. جدول (1) تعمير اساسي اولين فروند ايرباس در هما را با نمونههاي انجام شده در لوفتهانزاتک و يا گامکو مقايسه ميكند.
در اين شركت، چکهاي هواپيماهاي ايرباس در سطوح A،B،C و Dانجام ميشود. قابل ذكر است كه شركت هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران اورهال هواپيماهاي بويينگ 727 شركت هواپيمايي آسمان را نيز انجام ميدهد.
2-1- شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها):
شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها)، با بيش از 30 سال سابقه در فناوري پيشرفته هوانوردي و دارابودن 9002
اين شركت با برخورداري از كادر تخصصي مجرب، ماشينآلات و تكنولوژي پيشرفته، از مهمترين زيرساختهاي كشور در تعمير و نگهداري هواپيما به شمار ميرود.
3-1- شركت خدمات هوايي كشور (آسمان):
شرکت آسمان نيز داراي پتانسيلبالايي در اين زمينه است و آشيانه بزرگي را در دست احداث دارد. اين شرکت توانسته در اين بخش، استانداردهاي بينالمللي را به دست آورد. نمونههايي از كارهاي انجام گرفته در شركت هواپيمايي آسمان به شرح زير ميباشد:
الف- تعمير اساسی هواپيماهاي فالکن
ب- تعميرات اساسي هواپيماي F-27
پ- تعميرات هواپيماهاي F-28
ت- تعميرات اساسي هواپيمايATR-42 و ATR-72
ث- برنامهريزي براي تعمير و سرويس قطعات مختلف هواپيماها
ج- آموزش نيروها
چ- تجهيز کارگاههاي تخصصي
ح- کتابخانة فني هواپيمايي آسمان
خ- دريافت گواهينامة JAR-145، AS-9000 و ISO-9002
د- ساخت آشيانة تعمير و نگهداري
ذ- نصب دوربين نقشهبرداري هواپيماي فالکن
4-1- شركت خدمات هوايي پارس:
شركت خدمات هوايي پارس، با بهرهگيري از متخصصين باتجربة ايراني و خارجي و همچنين مجهز بودن به 20 كارگاه تعميراتي، 2 آشيانه مستقل و مجهز،4 انبار قطعه و 2 مركز كاليبرايسون پيشرفته در بالغ بر 17000 مترمربع واقع در شمال غربي فرودگاه ، ضمن دارابودن هاي معتبر جهان در كليه سطوح، به اولين و تنها مركز تعمير و نگهداري هواپيماهاي شرقي در ايران، در هاي فعال است:
الف) تعمير قطعات، تجهيزات، تسترها، هواپيماها وهليكوپترهاي شرقي
ب) راهاندازي، بهينهسازي وتعمير موتورهاي هوابرد شرقي
ج) تهيه وتعمير تجهيزات،قطعات يدكي و يونيتهاي مورد نياز طراحي
د) اجراي آموزشهاي تخصصي و تايپ در زمينة تعمير ونگهداري هواپيماها و هليكوپترهاي شرقي
نظر به رويكرد كشور در ساخت هواپيما، و از آنجا كه هواپيماي ايران 140 (آنتونوف 140) در ايران به ساخت و بهرهبرداري رسيده است، هسا و خدمات هوايي پارس از اهميت خاصي برخوردار است.
2- فرصتهاي پيشروي صنعت تعمير و نگهداري هواپيما:
1-2- بخش عمدهاي از ناوگان حمل و نقل هوايي كشور در اختيار دولت است و اغلب مراكز مربوط به حمل و نقل هوايي اعم از سياستگذار، قانونگذار (مقررات) و بخش بازرگاني (شركتهاي هوايي)، بخش تعميرات، منابع مالي و غيره همه و همه دولتي است و بسياري از آنها نيز از يك بخش از دولت اداره ميشوند كه اين يك فرصت استثنايي و ويژه است.
2-2- ناوگان ما تقريباً قديمي است و عمدتاً ملكي است و سن و سال آنها به هم نزديك است و ميتوان براي جايگزيني آنها تصميم واحدي گرفت. اين يك فرصت عالي است.
3-2- موضوع ديگر اين است كه حمل و نقل هوايي ما جوابگوي تقاضاي بازار نيست و براي توسعه تحت فشار است و هنوز دوران رشد خود را طي نكرده است و در صورت مهيا بودن شرايط و امكانات، بيشترين رشد جهاني حمل و نقل هوايي در ايران خواهد بود و براي اين كار ميتوانيم برنامهريزي كنيم. در مجموع ناوگان هوايي مورد نياز كشور،
4-2- ديگر اينكه هنوز در كشورهاي همسايه، امكانات تعمير و نگهداري كليه هواپيماهاي موجود منطقه راهاندازي نشده است و ظرفيتهاي خاص وجود دارد.
http://www.techstudies.org/Images/84/8403/8403075/image001.jpg
3- نقاط قوت صنعت تعمير و نگهداري هواپيما:
1-3- از نقاط قوت كشور ما دارا بودن سابقه طولاني در بخش هوايي، اعم از صنعت تعمير و نگهداري، ساخت، بازرگاني و يا حتي آموزش فني حرفهاي و آكادميك در بخش هوايي است كه در بند 1 توضيحات بيشتر آن آمد. به همين دليل انبوهي از نيروي كار متخصص و با تجربه در اين بخش در كشور وجود دارد. علاوه بر اين، ظرفيت مؤسسات آموزشي اعم ها و مراكز آموزش موجود در صنايع براي آموزش و وارد كردن نيروي كار مورد نياز بسيار بالاست. اين موضوع يكي از نقاط قوت ماست كه در بسياري از كشورهاي همسايه ما بينظير است. اين امكان به راحتي وجود دارد كه نيروهاي جوان به سرعت گواهينامههاي خاص تعميراتي در هر زمينهاي را كسب .
2-3- از ديگر نقاط قوت در كشور ما، ارزان بودن نيروي كار متبحر و متخصص است كه داراي رتبهبندي معتبر بينالمللي است. دستمزد در ايران نسبت به بسياري از كشورهاي همرده و كليه كشورهاي اروپايي پايينتر است.
3-3- از نظر كيفيت كار نيز، سطح كيفي كار هوايي در ايران با كشورهاي پيشرفته اروپايي قابل مقايسه است و كمفروشيهايي كه در برخي از كشورها ديده ميشود در كيفيت كار هوايي ايرانيها ديده نميشود. اينامر دلايل مختلفي دارد كه عواملي چون نيروي كار مسؤوليتپذير و تابع مقررات و ... از آن جمله هستند.
4-3- ايجاد تأسيسات هوايي در ايران به سهولت و با هزينههاي پايين قابل انجام است.
5-3- علاوه بر شرايط مطلوب فوق، ما امكانات خوبي نيز به صورت داير و فعال در ايران داريم. مثل امكانات تعميرات هواپيماهاي قديمي بوئينگ 727،737707A300، امكانات و برخي هواپيماهاي ديگر كه فعاليتشان داراي تأييد بينالمللي است و علاوه بر اينها تواناييهايي در زمينة تعميرات موتور و بدنه برخي ديگر از هواپيماها و همچنين تأسيسات تخصصي مربوط كه داراي استانداردهاي هوايي هستند، نيز موجود است.
4- تاريخچه عبرتآموز از دست رفتن فرصتهاي پيشروي صنعت تعمير هواپيما در كشور
با توجه به توانمنديها و قابليتهاي ذكر شده، اکثر کارشناسان، متخصصان و مسؤولين معتقدند كه صنعت تعمير و نگهداري هواپيما، بهعنوان يک مزيت نسبي در صنعت هوايي کشور ما بهشمار ميرود و بايد بهدنبال پيدا کردن راهحلي جهت استفاده از ظرفيتها، مهارتها، هزينة پايين نيروي انساني و توانمنديهاي غرورانگيز کسب شده در سالهاي اخير بود. برخي صاحبنظران پيشبيني ايجاد ده هزار شغل در اين صنعت را نمودند كه بخصوص با توجه به كيفي بودن و تخصصي بودن اين مشاغل، رقم مهمي است. گزارش زير تاريخچة عبرتآموزي از فرصتهاي پيشروي صنعت تعمير و نگهداري هواپيما كه به تشكيل و تأسيس شركت مهندسي تعمير و تعميرات اساسي هواپيمايي فجرآشيان منجر شد را ارائه ميدهد:
1-4- موافقتنامه بين ايران و فرانسه:
در سال 1372 و در زمان رياست نجاريان در سازمان هواپيمايي كشوري و وزارت مهندس تركان در وزارتخانة راه و ترابري، تلاشهايي از سوي فرانسويها براي تعمير و نگهداري هواپيماهاي پهنپيكر خود در خاورميانه صورت گرفت. در آن زمان با موافقت رئيسجمهور وقت، موافقتنامهاي بين ايران و فرانسه منعقد گشت. اما به دليل پارهاي مشكلات كه (اين مقال جاي بحث آن نيست) اين موافقتنامه به نتيجه نرسيد.
2-4- چرا به جاي ايران، دوبي انتخاب شد؟
چند سال پس از اين فرصتسوزي، كمپاني ايرباس به فكر استفاده از موقعيت ممتاز ايران براي تعمير و نگهداري هواپيماهاي خود در منطقه افتاد. در مطالعات اين كمپاني اروپايي، شهرهاي دوبي، تهران و كراچي براي تأسيس يك مركز تعمير و نگهداري مورد بررسي قرار گرفتند و بر اساس نتايج اين مطالعات، تهران به لحاظ برخورداري از فناوري، امكانات و تجربيات و شرايط اقليمي مناسب، بيشترين مزيت را دارا شد؛ اما بار ديگر فرصت طلايي بدست آمده، قرباني نبود متولي مشخص و عدم هماهنگي بخشهاي داخلي تعمير و نگهداري شد. در حاليكه ايران سرگرم دعواي داخلي و كشف متولي بود، دوبي كه به اعتقاد كارشناسان از هر نظر پايينتر از تهران بود انتخاب شد و امروز شاهد فعاليت شركتي به نام «گمكو» در اميرنشين كوچك هستيم و حتي ايران چند فروند از هواپيماهاي خود را براي تعمير و اورهال به اين شركت فرستاده است!
3-4- گام بعدي، تلاش براي مشاركت هما و صها:
پس از آنكه همكاري با ايرباس به ثمر ننشست، مسؤوليني كه به حق تواناييهاي داخل در تعمير و نگهداري را درك كرده بودند، درصدد برداشتن گامي ديگر برآمدند تا لااقل از خروج ارز از كشور جلوگيري شود؛ اين گام جديد، مشاركت «هما» و«صها» بود. در اين رابطه اشاره به سخنان مهندس تركان، كه صدارت در وزارتخانههاي دفاع و راه را تجربه كرده است، در با مجلة صنايع هوايي در سال 1379 خالي از لطف نيست:
« در صورت موفقيت اين طرح (مشاركت صها و هما)، فضاي جديدي براي حضور يك شريك خارجي هم به وجود ميآمد و ما ميتوانستيم تهران را به عنوان يك مركز تعميرات هواپيماهاي پهنپيكر در دنيا مطرح كنيم. متأسفانه اين كار هم تاكنون به ثمر نرسيده و به نظر من، كوتاهي از بخش دفاعي بوده است. چون اين موضوع مورد تصويب مقام معظم رهبري گرفته بود (در سال 76) و مصوبهاش هم به آنان ابلاغ شد، ولي بخش دفاعي تاكنون به دنبال هماهنگي براي شكلگيري اين مشاركت نرفته است. ما بايد اين مشاركت را ايجاد كرده و آن را به صورت غيردولتي با حضور يك شركت خارجي اداره كنيم و در اين صورت امكان ايجاد 10 هزار شغل جديد به وجود ميآيد و اين امكان كمي نيست...»
قابل ذكر است در سال 1375 نيز قانوني در اسلامي به تصويب رسيده بود كه به وزارت راه و ترابري اجازه ميداد شركتي را براي ايجاد و ادارة مركز تعمير و نگهداري جزئي يا كلي هواپيماهاي غيرنظامي در محوطة ترانزيت فرودگاه امام تأسيس نمايد. اين مركز موظف به استفاده از امكانات، تجهيزات، ظرفيتها و قابليتهاي موجود در كشور، بالأخص صنايع هواپيمايي ايران (صها) شده بود.
http://www.techstudies.org/Images/84/8403/8403075/image003.jpg
4-4- رويدادهاي دهة 80 و بارقههاي اميد:
پس از گذشت يك دهه و فرصتسوزيهايي كه هنوز كارشناسان و متخصصان را به تأسف وا ميدارد، با شروع دهه 80، وضعيت به گونهاي ديگر پيش رفت. سال 1381 علاوه بر آنكه كشور به بعضي موفقيتها در صنعت تعمير و نگهداري نائل آمد، به نوعي رويكردهاي دفاع و راه و ترابري كه در واقع بازيگران اصلي اين صنعت بودند، به هم نزديك شد:
شركت هواپيمايي آسمان موفق به دريافت گواهينامة JAR-145شد.
هما توانست براي اولين بار اورهال ايرباس 300 را با موفقيت (و با صرف اي به مراتب پايينتر از آنچه كه به خارجيها ميداديم) انجام دهد.
وزير راه و ترابري، خروج هواپيما از كشور براي اورهال (در مواردي كه توانايي آن در كشور موجود است) را ممنوع كرد و به دستور او در بهمنماه گذشته کميتهاي با حضور نمايندگان هما، هواپيمايي کشوري و وزارت دفاع در هواپيمايي کشوري تشکيل شد که هدف آن ايجاد مرکز تعمير و نگهداري هواپيما در داخل کشور بود. اين كميته در بدو كار پيگير شد تا اورهال بوئينگ 747 هما در داخل كشور انجام شود.
صها در مذاكراتش با يك شركت فرانسوي، از تأسيس شركتي خصوصي خبر داد كه بصورت غيردولتي اداره ميشود و ميتواند از امكانات صها بهره جويد. اين شركت، آمادگي خود را براي انجام اورهال هواپيماي بوئينگ 747 هما در آشيانه «فجر» اعلام كرد.
5-4- قرارداد فارسكو و سوژرما و تشكيل شركت فجرآشيان:
بيان تجارب فوق نشان ميدهد كه موفقيت در هر عرصهاي، از جمله صنعت تعمير و نگهداري، نيازمند نگاه ملي به ظرفيتهاي ملي است؛ اين تجربهاي است كه با قرباني شدن چندين و چند فرصت به آن دست يافتهايم. دستاورد ارزشمندي كه پس از مراحل فوق و با پيگيريهاي فراوان، تاكنون به آن دست يافتهايم اين است كه انشاءالله با استفاده از يكي از بزرگترين آشيانههاي تعميرات انواع هواپيماي پهنپيكر در فرودگاه بينالمللي مهرآباد، در آيندهاي نهچندان دور، شاهد شكوفايي صنعت تعميرات هواپيماهاي تجاري (Civil) در كشورمان خواهيم بود.
در اين مركز، با تأسيس «شركت مهندسي تعمير و تعميرات اساسي هواپيمايي فجرآشيان» (فارسكو) و مشاركت شركت فرانسوي «سوژرما» (SOGERMA)، همكاريهاي جديدي در زمينة تعميرات اساسي انواع هواپيماهاي تجاري داخلي و منطقه صورت خواهد پذيرفت. اقدامات و توافقات نهايي، در بيست و يكم خردادماه سال جاري، منجر به انعقاد قرارداد بين رؤساي هيأت مديره دو شركت فارسكو و سوژرما گرديد.
قابل ذكر است كه قبلاً شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها) به منظور اورهال هواپيماهاي پهنپيكر، بهويژه بوئينگ 747، ساخت آشيانهاي را در شمال فرودگاه مهرآباد تهران آغاز نموده بود. طرح اوليه اين آشيانه مربوط هاي قبل از انقلاب اسلامي ميباشد كه طراحي آن توسط شركت لاكهيد انجام گرفته بود. بعد از انقلاب از سال 1363، ساخت اين آشيانه نام فجر، با تغييراتي بهكمك متخصصان داخلي و با همت صنايع هواپيمايي ايران (صها) آغاز شد و تاكنون ادامه دارد. در حال حاضر اين آشيانه به لحاظ وسعت، ششمين يا هفتمين آشيانه بزرگ دنياست كه داراي وشصتمتر دهنه بدون ستون ميباشد و همزمان ميتواند چهار هواپيماي پهنپيكر بوئينگ 747 و دو هواپيماي باريكپيكر را در خود جاي دهد. اين آشيانه درقالب يك توافق، بهصورت استيجاري در اختيار شركت فجرآشيان قرار گرفت. در قالب همين توافق شركت فجرآشيان ميتواند از تمامي كارگاههاي پشتيباني فني صها استفاده نمايد.
هماكنون سهامداران شركت فجرآشيان عبارتند از :
- شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها) 31 درصد
- شركت هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران (هما) 25 درصد
- شركت هواپيمايي ماهان 20 درصد
- شركت فرانسوي SOGERMA24 درصد
بدينترتيب شركت فجرآشيان در حال حاضر با ساختاري نو و با همكاري دو خط مهم هوايي كشور يعني هما و ماهان كه بيشترين هواپيماهاي پهنپيكر بوئينگ و را در اختيار دارند خويش را آغاز كرده است و تاكنون به موفقيتهاي چشمگيري نيز دست يافته است. اميد ميرود با توجه به مزيتهاي رقابتي كه كشور ما دارد، پس از تجهيز كامل اين آشيانه بزرگ، علاوه بر رفع نياز داخلي، راه براي ورود به بازار منطقه و جهان براي اين شركت داخلي فراهم گردد. انشاءا…
به هر حال هرچند كشور ما فرصتهاي متعددي را از دست داده است، اما امروز بايد نگاه خود را نسبت به اين صنعت و وضعيت آن عوض كنيم و با حمايت همهجانبه از اين اقدام، به دنبال شكار فرصتهاي جديد باشيم.
1- توانمنديها و قابليتهاي كشور در تعمير و نگهداري هواپيما
1-1- هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران:
هما از سابقهاي طولاني در تعمير و نگهداري برخوردار است و توانسته است هواپيماهاي بوئينگ 727 و 737 و فوكر 100 را تعميرات اساسي نمايد. گفته ميشود هم اکنون انجام تعميرات سنگين بدنه در هما نهادينه شده است. اين شرکت، در سال گذشته اقدام به تعمير اساسي دو فروند هواپيماي ايرباس كه از هر حيث قابل توجه و موجب افتخار است..ACASIITest Flight)، نشان از کيفيت بالا در تعميرات انجام گرفته ميباشد. اين درحالي است که کل هزينة ارزي اين تعمير کمتر از 500 هزار دلار ميباشد. دستورالعملهاي تعميراتي اين هواپيما نيز براي اولين بار، بجاي خريد از کشور، توسط بخش مهندسي واحد اساسي هما نوشته و تهيه گرديد که از اين بابت نيز حدود يکصدو پنجاه هزار دلار صرفهجويي ارزي نصيب شرکت و کشور گرديده است. جدول (1) تعمير اساسي اولين فروند ايرباس در هما را با نمونههاي انجام شده در لوفتهانزاتک و يا گامکو مقايسه ميكند.
در اين شركت، چکهاي هواپيماهاي ايرباس در سطوح A،B،C و Dانجام ميشود. قابل ذكر است كه شركت هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران اورهال هواپيماهاي بويينگ 727 شركت هواپيمايي آسمان را نيز انجام ميدهد.
2-1- شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها):
شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها)، با بيش از 30 سال سابقه در فناوري پيشرفته هوانوردي و دارابودن 9002
اين شركت با برخورداري از كادر تخصصي مجرب، ماشينآلات و تكنولوژي پيشرفته، از مهمترين زيرساختهاي كشور در تعمير و نگهداري هواپيما به شمار ميرود.
3-1- شركت خدمات هوايي كشور (آسمان):
شرکت آسمان نيز داراي پتانسيلبالايي در اين زمينه است و آشيانه بزرگي را در دست احداث دارد. اين شرکت توانسته در اين بخش، استانداردهاي بينالمللي را به دست آورد. نمونههايي از كارهاي انجام گرفته در شركت هواپيمايي آسمان به شرح زير ميباشد:
الف- تعمير اساسی هواپيماهاي فالکن
ب- تعميرات اساسي هواپيماي F-27
پ- تعميرات هواپيماهاي F-28
ت- تعميرات اساسي هواپيمايATR-42 و ATR-72
ث- برنامهريزي براي تعمير و سرويس قطعات مختلف هواپيماها
ج- آموزش نيروها
چ- تجهيز کارگاههاي تخصصي
ح- کتابخانة فني هواپيمايي آسمان
خ- دريافت گواهينامة JAR-145، AS-9000 و ISO-9002
د- ساخت آشيانة تعمير و نگهداري
ذ- نصب دوربين نقشهبرداري هواپيماي فالکن
4-1- شركت خدمات هوايي پارس:
شركت خدمات هوايي پارس، با بهرهگيري از متخصصين باتجربة ايراني و خارجي و همچنين مجهز بودن به 20 كارگاه تعميراتي، 2 آشيانه مستقل و مجهز،4 انبار قطعه و 2 مركز كاليبرايسون پيشرفته در بالغ بر 17000 مترمربع واقع در شمال غربي فرودگاه ، ضمن دارابودن هاي معتبر جهان در كليه سطوح، به اولين و تنها مركز تعمير و نگهداري هواپيماهاي شرقي در ايران، در هاي فعال است:
الف) تعمير قطعات، تجهيزات، تسترها، هواپيماها وهليكوپترهاي شرقي
ب) راهاندازي، بهينهسازي وتعمير موتورهاي هوابرد شرقي
ج) تهيه وتعمير تجهيزات،قطعات يدكي و يونيتهاي مورد نياز طراحي
د) اجراي آموزشهاي تخصصي و تايپ در زمينة تعمير ونگهداري هواپيماها و هليكوپترهاي شرقي
نظر به رويكرد كشور در ساخت هواپيما، و از آنجا كه هواپيماي ايران 140 (آنتونوف 140) در ايران به ساخت و بهرهبرداري رسيده است، هسا و خدمات هوايي پارس از اهميت خاصي برخوردار است.
2- فرصتهاي پيشروي صنعت تعمير و نگهداري هواپيما:
1-2- بخش عمدهاي از ناوگان حمل و نقل هوايي كشور در اختيار دولت است و اغلب مراكز مربوط به حمل و نقل هوايي اعم از سياستگذار، قانونگذار (مقررات) و بخش بازرگاني (شركتهاي هوايي)، بخش تعميرات، منابع مالي و غيره همه و همه دولتي است و بسياري از آنها نيز از يك بخش از دولت اداره ميشوند كه اين يك فرصت استثنايي و ويژه است.
2-2- ناوگان ما تقريباً قديمي است و عمدتاً ملكي است و سن و سال آنها به هم نزديك است و ميتوان براي جايگزيني آنها تصميم واحدي گرفت. اين يك فرصت عالي است.
3-2- موضوع ديگر اين است كه حمل و نقل هوايي ما جوابگوي تقاضاي بازار نيست و براي توسعه تحت فشار است و هنوز دوران رشد خود را طي نكرده است و در صورت مهيا بودن شرايط و امكانات، بيشترين رشد جهاني حمل و نقل هوايي در ايران خواهد بود و براي اين كار ميتوانيم برنامهريزي كنيم. در مجموع ناوگان هوايي مورد نياز كشور،
4-2- ديگر اينكه هنوز در كشورهاي همسايه، امكانات تعمير و نگهداري كليه هواپيماهاي موجود منطقه راهاندازي نشده است و ظرفيتهاي خاص وجود دارد.
http://www.techstudies.org/Images/84/8403/8403075/image001.jpg
3- نقاط قوت صنعت تعمير و نگهداري هواپيما:
1-3- از نقاط قوت كشور ما دارا بودن سابقه طولاني در بخش هوايي، اعم از صنعت تعمير و نگهداري، ساخت، بازرگاني و يا حتي آموزش فني حرفهاي و آكادميك در بخش هوايي است كه در بند 1 توضيحات بيشتر آن آمد. به همين دليل انبوهي از نيروي كار متخصص و با تجربه در اين بخش در كشور وجود دارد. علاوه بر اين، ظرفيت مؤسسات آموزشي اعم ها و مراكز آموزش موجود در صنايع براي آموزش و وارد كردن نيروي كار مورد نياز بسيار بالاست. اين موضوع يكي از نقاط قوت ماست كه در بسياري از كشورهاي همسايه ما بينظير است. اين امكان به راحتي وجود دارد كه نيروهاي جوان به سرعت گواهينامههاي خاص تعميراتي در هر زمينهاي را كسب .
2-3- از ديگر نقاط قوت در كشور ما، ارزان بودن نيروي كار متبحر و متخصص است كه داراي رتبهبندي معتبر بينالمللي است. دستمزد در ايران نسبت به بسياري از كشورهاي همرده و كليه كشورهاي اروپايي پايينتر است.
3-3- از نظر كيفيت كار نيز، سطح كيفي كار هوايي در ايران با كشورهاي پيشرفته اروپايي قابل مقايسه است و كمفروشيهايي كه در برخي از كشورها ديده ميشود در كيفيت كار هوايي ايرانيها ديده نميشود. اينامر دلايل مختلفي دارد كه عواملي چون نيروي كار مسؤوليتپذير و تابع مقررات و ... از آن جمله هستند.
4-3- ايجاد تأسيسات هوايي در ايران به سهولت و با هزينههاي پايين قابل انجام است.
5-3- علاوه بر شرايط مطلوب فوق، ما امكانات خوبي نيز به صورت داير و فعال در ايران داريم. مثل امكانات تعميرات هواپيماهاي قديمي بوئينگ 727،737707A300، امكانات و برخي هواپيماهاي ديگر كه فعاليتشان داراي تأييد بينالمللي است و علاوه بر اينها تواناييهايي در زمينة تعميرات موتور و بدنه برخي ديگر از هواپيماها و همچنين تأسيسات تخصصي مربوط كه داراي استانداردهاي هوايي هستند، نيز موجود است.
4- تاريخچه عبرتآموز از دست رفتن فرصتهاي پيشروي صنعت تعمير هواپيما در كشور
با توجه به توانمنديها و قابليتهاي ذكر شده، اکثر کارشناسان، متخصصان و مسؤولين معتقدند كه صنعت تعمير و نگهداري هواپيما، بهعنوان يک مزيت نسبي در صنعت هوايي کشور ما بهشمار ميرود و بايد بهدنبال پيدا کردن راهحلي جهت استفاده از ظرفيتها، مهارتها، هزينة پايين نيروي انساني و توانمنديهاي غرورانگيز کسب شده در سالهاي اخير بود. برخي صاحبنظران پيشبيني ايجاد ده هزار شغل در اين صنعت را نمودند كه بخصوص با توجه به كيفي بودن و تخصصي بودن اين مشاغل، رقم مهمي است. گزارش زير تاريخچة عبرتآموزي از فرصتهاي پيشروي صنعت تعمير و نگهداري هواپيما كه به تشكيل و تأسيس شركت مهندسي تعمير و تعميرات اساسي هواپيمايي فجرآشيان منجر شد را ارائه ميدهد:
1-4- موافقتنامه بين ايران و فرانسه:
در سال 1372 و در زمان رياست نجاريان در سازمان هواپيمايي كشوري و وزارت مهندس تركان در وزارتخانة راه و ترابري، تلاشهايي از سوي فرانسويها براي تعمير و نگهداري هواپيماهاي پهنپيكر خود در خاورميانه صورت گرفت. در آن زمان با موافقت رئيسجمهور وقت، موافقتنامهاي بين ايران و فرانسه منعقد گشت. اما به دليل پارهاي مشكلات كه (اين مقال جاي بحث آن نيست) اين موافقتنامه به نتيجه نرسيد.
2-4- چرا به جاي ايران، دوبي انتخاب شد؟
چند سال پس از اين فرصتسوزي، كمپاني ايرباس به فكر استفاده از موقعيت ممتاز ايران براي تعمير و نگهداري هواپيماهاي خود در منطقه افتاد. در مطالعات اين كمپاني اروپايي، شهرهاي دوبي، تهران و كراچي براي تأسيس يك مركز تعمير و نگهداري مورد بررسي قرار گرفتند و بر اساس نتايج اين مطالعات، تهران به لحاظ برخورداري از فناوري، امكانات و تجربيات و شرايط اقليمي مناسب، بيشترين مزيت را دارا شد؛ اما بار ديگر فرصت طلايي بدست آمده، قرباني نبود متولي مشخص و عدم هماهنگي بخشهاي داخلي تعمير و نگهداري شد. در حاليكه ايران سرگرم دعواي داخلي و كشف متولي بود، دوبي كه به اعتقاد كارشناسان از هر نظر پايينتر از تهران بود انتخاب شد و امروز شاهد فعاليت شركتي به نام «گمكو» در اميرنشين كوچك هستيم و حتي ايران چند فروند از هواپيماهاي خود را براي تعمير و اورهال به اين شركت فرستاده است!
3-4- گام بعدي، تلاش براي مشاركت هما و صها:
پس از آنكه همكاري با ايرباس به ثمر ننشست، مسؤوليني كه به حق تواناييهاي داخل در تعمير و نگهداري را درك كرده بودند، درصدد برداشتن گامي ديگر برآمدند تا لااقل از خروج ارز از كشور جلوگيري شود؛ اين گام جديد، مشاركت «هما» و«صها» بود. در اين رابطه اشاره به سخنان مهندس تركان، كه صدارت در وزارتخانههاي دفاع و راه را تجربه كرده است، در با مجلة صنايع هوايي در سال 1379 خالي از لطف نيست:
« در صورت موفقيت اين طرح (مشاركت صها و هما)، فضاي جديدي براي حضور يك شريك خارجي هم به وجود ميآمد و ما ميتوانستيم تهران را به عنوان يك مركز تعميرات هواپيماهاي پهنپيكر در دنيا مطرح كنيم. متأسفانه اين كار هم تاكنون به ثمر نرسيده و به نظر من، كوتاهي از بخش دفاعي بوده است. چون اين موضوع مورد تصويب مقام معظم رهبري گرفته بود (در سال 76) و مصوبهاش هم به آنان ابلاغ شد، ولي بخش دفاعي تاكنون به دنبال هماهنگي براي شكلگيري اين مشاركت نرفته است. ما بايد اين مشاركت را ايجاد كرده و آن را به صورت غيردولتي با حضور يك شركت خارجي اداره كنيم و در اين صورت امكان ايجاد 10 هزار شغل جديد به وجود ميآيد و اين امكان كمي نيست...»
قابل ذكر است در سال 1375 نيز قانوني در اسلامي به تصويب رسيده بود كه به وزارت راه و ترابري اجازه ميداد شركتي را براي ايجاد و ادارة مركز تعمير و نگهداري جزئي يا كلي هواپيماهاي غيرنظامي در محوطة ترانزيت فرودگاه امام تأسيس نمايد. اين مركز موظف به استفاده از امكانات، تجهيزات، ظرفيتها و قابليتهاي موجود در كشور، بالأخص صنايع هواپيمايي ايران (صها) شده بود.
http://www.techstudies.org/Images/84/8403/8403075/image003.jpg
4-4- رويدادهاي دهة 80 و بارقههاي اميد:
پس از گذشت يك دهه و فرصتسوزيهايي كه هنوز كارشناسان و متخصصان را به تأسف وا ميدارد، با شروع دهه 80، وضعيت به گونهاي ديگر پيش رفت. سال 1381 علاوه بر آنكه كشور به بعضي موفقيتها در صنعت تعمير و نگهداري نائل آمد، به نوعي رويكردهاي دفاع و راه و ترابري كه در واقع بازيگران اصلي اين صنعت بودند، به هم نزديك شد:
شركت هواپيمايي آسمان موفق به دريافت گواهينامة JAR-145شد.
هما توانست براي اولين بار اورهال ايرباس 300 را با موفقيت (و با صرف اي به مراتب پايينتر از آنچه كه به خارجيها ميداديم) انجام دهد.
وزير راه و ترابري، خروج هواپيما از كشور براي اورهال (در مواردي كه توانايي آن در كشور موجود است) را ممنوع كرد و به دستور او در بهمنماه گذشته کميتهاي با حضور نمايندگان هما، هواپيمايي کشوري و وزارت دفاع در هواپيمايي کشوري تشکيل شد که هدف آن ايجاد مرکز تعمير و نگهداري هواپيما در داخل کشور بود. اين كميته در بدو كار پيگير شد تا اورهال بوئينگ 747 هما در داخل كشور انجام شود.
صها در مذاكراتش با يك شركت فرانسوي، از تأسيس شركتي خصوصي خبر داد كه بصورت غيردولتي اداره ميشود و ميتواند از امكانات صها بهره جويد. اين شركت، آمادگي خود را براي انجام اورهال هواپيماي بوئينگ 747 هما در آشيانه «فجر» اعلام كرد.
5-4- قرارداد فارسكو و سوژرما و تشكيل شركت فجرآشيان:
بيان تجارب فوق نشان ميدهد كه موفقيت در هر عرصهاي، از جمله صنعت تعمير و نگهداري، نيازمند نگاه ملي به ظرفيتهاي ملي است؛ اين تجربهاي است كه با قرباني شدن چندين و چند فرصت به آن دست يافتهايم. دستاورد ارزشمندي كه پس از مراحل فوق و با پيگيريهاي فراوان، تاكنون به آن دست يافتهايم اين است كه انشاءالله با استفاده از يكي از بزرگترين آشيانههاي تعميرات انواع هواپيماي پهنپيكر در فرودگاه بينالمللي مهرآباد، در آيندهاي نهچندان دور، شاهد شكوفايي صنعت تعميرات هواپيماهاي تجاري (Civil) در كشورمان خواهيم بود.
در اين مركز، با تأسيس «شركت مهندسي تعمير و تعميرات اساسي هواپيمايي فجرآشيان» (فارسكو) و مشاركت شركت فرانسوي «سوژرما» (SOGERMA)، همكاريهاي جديدي در زمينة تعميرات اساسي انواع هواپيماهاي تجاري داخلي و منطقه صورت خواهد پذيرفت. اقدامات و توافقات نهايي، در بيست و يكم خردادماه سال جاري، منجر به انعقاد قرارداد بين رؤساي هيأت مديره دو شركت فارسكو و سوژرما گرديد.
قابل ذكر است كه قبلاً شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها) به منظور اورهال هواپيماهاي پهنپيكر، بهويژه بوئينگ 747، ساخت آشيانهاي را در شمال فرودگاه مهرآباد تهران آغاز نموده بود. طرح اوليه اين آشيانه مربوط هاي قبل از انقلاب اسلامي ميباشد كه طراحي آن توسط شركت لاكهيد انجام گرفته بود. بعد از انقلاب از سال 1363، ساخت اين آشيانه نام فجر، با تغييراتي بهكمك متخصصان داخلي و با همت صنايع هواپيمايي ايران (صها) آغاز شد و تاكنون ادامه دارد. در حال حاضر اين آشيانه به لحاظ وسعت، ششمين يا هفتمين آشيانه بزرگ دنياست كه داراي وشصتمتر دهنه بدون ستون ميباشد و همزمان ميتواند چهار هواپيماي پهنپيكر بوئينگ 747 و دو هواپيماي باريكپيكر را در خود جاي دهد. اين آشيانه درقالب يك توافق، بهصورت استيجاري در اختيار شركت فجرآشيان قرار گرفت. در قالب همين توافق شركت فجرآشيان ميتواند از تمامي كارگاههاي پشتيباني فني صها استفاده نمايد.
هماكنون سهامداران شركت فجرآشيان عبارتند از :
- شركت صنايع هواپيمايي ايران (صها) 31 درصد
- شركت هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران (هما) 25 درصد
- شركت هواپيمايي ماهان 20 درصد
- شركت فرانسوي SOGERMA24 درصد
بدينترتيب شركت فجرآشيان در حال حاضر با ساختاري نو و با همكاري دو خط مهم هوايي كشور يعني هما و ماهان كه بيشترين هواپيماهاي پهنپيكر بوئينگ و را در اختيار دارند خويش را آغاز كرده است و تاكنون به موفقيتهاي چشمگيري نيز دست يافته است. اميد ميرود با توجه به مزيتهاي رقابتي كه كشور ما دارد، پس از تجهيز كامل اين آشيانه بزرگ، علاوه بر رفع نياز داخلي، راه براي ورود به بازار منطقه و جهان براي اين شركت داخلي فراهم گردد. انشاءا…
به هر حال هرچند كشور ما فرصتهاي متعددي را از دست داده است، اما امروز بايد نگاه خود را نسبت به اين صنعت و وضعيت آن عوض كنيم و با حمايت همهجانبه از اين اقدام، به دنبال شكار فرصتهاي جديد باشيم.